Zespół Interdyscyplinarny
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej ( Dz.U. z 2024 , poz. 1673), określa zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej realizowane przez organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2025 r., poz. 1214, z późn. zm. ). Zgodnie z art. 9a pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej „Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym”.
Pojęcie przemocy
Definicja zjawiska przemocy domowej zawarta została w ustawie z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt. 1 w/cyt. ustawy przez przemoc domową należy rozumieć ,,jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej”.
Rodzaje przemocy domowej
- Przemoc fizyczna - warunkiem koniecznym dokonania przemocy fizycznej jest posiadanie przewagi fizycznej. Stąd też najczęściej sprawcami tego rodzaju przemocy są mężczyźni wobec kobiet, nie znaczy to jednak, że nie kobiety nie stosują przemocy wobec mężczyzn, osoby młode wobec starszych, zdrowe wobec chorych, dorosłe wobec dzieci. Przemoc ta często zostawia ślady na ciele, dlatego też istnieje możliwość stworzenia dokumentacji dowodowej. Z punktu widzenia oceny społecznej jest to jedna z najpoważniejszych form przemocy i nie budzi kontrowersji co do negatywnej oceny zjawiska oraz zakwalifikowania danego czynu jako przemoc.
- Przemoc psychiczna - najtrudniej jest rozpoznać ten rodzaj przemocy, prowadzi ona do zniszczenia pozytywnego obrazu własnej osoby, wykorzystuje mechanizmy psychologiczne takie jak wyśmiewanie, poniżanie, upokarzanie, zawstydzanie, narzucanie własnych poglądów lub ograniczanie kontaktów z innymi osobami. Osoby dotknięte przemocą psychiczną niejednokrotnie nie potrafią jej zidentyfikować, z powodu naruszenia ich zdrowia psychicznego, co oznacza konieczność przynajmniej konsultacji, jeśli nie leczenia pod okiem psychiatry. Należy jednak pamiętać o zagrożeniu związanym z naznaczaniem społecznym. Sprawca przemocy może wykorzystać przeciw osobie doznającej przemocy fakt leczenia psychiatrycznego, twierdząc, że choroba psychiczna jest równoznaczna z nieprawdziwością informacji przekazywanych na temat tego, co dzieje się w domu. W przemocy psychicznej nie ma znaczenia płeć ani wiek, natomiast ważny jest poziom intelektualny danej osoby (co decyduje np. o sposobach stosowania przemocy psychicznej oraz o postrzeganiu danych zachowań jako form przemocy).
- Przemoc seksualna - to różne formy przemocy o podłożu seksualnym, przy czym w tym przypadku ważne jest również podłoże społeczne związane z interpretacją określonych zachowań jako przemocy lub traktowania ich w kategoriach obowiązków związanych z pełnieniem roli w związku. W pracy profilaktycznej, a także w kontakcie z osobami doznającymi przemocy seksualnej ważne jest, aby jasno precyzować stanowisko, że każde wymuszanie jest nielegalne, bez względu na to, kogo dotyczy.
- Przemoc ekonomiczna prowadzi do całkowitego uzależnienia finansowego od sprawcy. Zachowania, których głównym narzędziem działania jest wykorzystanie środków finansowych do wywierania wpływu i wymuszania określonych zachowań. Może polegać na wydatkowaniu środków finansowych bez uwzględnienia potrzeb i oczekiwań drugiej osoby, ale także na znacznym ograniczeniu praw do swobodnego zarządzania własnymi środkami materialnymi.
- Zaniedbanie - rodzaj przemocy, który dotyczy osób zależnych od sprawców przemocy. Może odnosić się zarówno do dzieci, jak i osób starszych czy niepełnosprawnych. Przemoc przybiera wówczas formę niezaspokajania podstawowych potrzeb osoby zależnej, zarówno w sensie materialnym, jak i emocjonalnym.
Cykle przemocy w rodzinie
- Etap narastania napięcia. Jest to czas, w którym wyczuwalny jest wzrost napięcia oraz nasilające się sytuacje konfliktowe w rodzinie, które mają różne podłoże i charakter. Skutkiem tego jest irytacja, a następnie gniew, czasem bez powodu, co przeradza się niejednokrotnie w awanturę, podczas której dochodzi do wyładowania emocji na drugiej osobie, m.in. poprzez poniżanie, krytykowanie (tu znajduje się cienka linia, która jest trudna do zidentyfikowania, ponieważ nie można zabronić innej osobie odnosić się krytycznie do pewnych kwestii czy spraw w ramach wolności słowa, ale już natomiast stała krytyka w formie poniżania uwłacza godności każdego człowieka). Sprawca nie panuje nad swoim gniewem. Każdy drobiazg może być pretekstem do wszczęcia konfliktu. Statystycznie na tym etapie dość często okazuje się, że sprawca może więcej pić alkoholu, przyjmować narkotyki lub inne substancje odurzające. Sprawcą może być zarówno mężczyzna, jak i kobieta. Osoby doznające przemocy próbują najczęściej uspokoić sytuację, wierząc, że pozwoli to na wyciszenie się sprawcy. Osoba, która stała się ofiarą przemocy w rodzinie, nie ponosi odpowiedzialności za to, że partner stosuje przemoc.
- Etap gwałtownej przemocy. Sprawca przemocy staje się gwałtowny. Atak wywołany jest zazwyczaj przez mało istotne wydarzenie. To właśnie ten etap najczęściej powoduje, że ofiara powiadamia służby społeczne o problemie. Zachowanie sprawcy w tej fazie staje się nieprzewidywalne i gwałtowne. Podczas tego etapu znajduje upust agresja, która może przybrać postać fizyczną, dodatkowo może mieć postać słowną w formie ostrej krytyki czy przekleństw. Na tym etapie może dochodzić do narastania negatywnych emocji. W przypadku obrażeń fizycznych ciała stosowana jest metoda obdukcji, dla zebrania dowodów popełnienia czynu zabronionego. W ujęciu psychologicznym rezultatem tego etapu może być apatia, depresja, a nawet samobójstwo ofiary.
- Etap miodowego miesiąca. Sprawca przemocy, który ma w sobie poczucie pewnego systemu wartości związanego ze społecznością, w której żyje, odczuwa skruchę i wyrzuty sumienia. Sprawca żałuje swojego zachowania i obiecuje poprawę. Ofiara, która bardzo często kocha sprawcę, wierzy w te zapewnienia. Na tym etapie ofiara przemocy czuje się bezpiecznie i traktuje całe zdarzenie jako pewien incydent, który minął, co prawda nie ma pewności, że przemoc nie wróci, ale działania sprawcy osłabiają jej czujność. Zespół Stowarzyszenia „Niebieska Linia” uznał, że „prawdziwym zagrożeniem, jakie niesie ze sobą ta faza, jest fakt, że przemoc w następnym cyklu jest jeszcze gwałtowniejsza”. Napięcie znowu powraca i cały cykl przemocy się powtarza.
Gdzie możesz zwrócić się o pomoc.
1.Zespół Interdyscyplinarny ul. Kraśnicka 51, 24-220 Niedrzwica Duża tel. (81) 517-50-69 e-mail: zi.niedrzwica@op.pl
Zespół Interdyscyplinarny działa na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej na terenie Gminy Niedrzwica Duża, mieści się w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej w Niedrzwicy Dużej. Zespół został powołany przez Wójta Gminy Niedrzwica Duża w celu podejmowania działań na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej na terenie Gminy Niedrzwica Duża. Składa się ze specjalistów z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej, który podejmuje interwencje w środowisku w rodzinie dotkniętej przemocą w oparciu o procedurę Niebieskie Karty – interwencja nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą domową.
2. Ośrodek Pomocy Społecznej w Niedrzwicy Dużej ul. Kraśnicka 51, 24-220 Niedrzwica Duża tel. 81 517-50-69 e-mail: info.opsniedrzwicaduza@idsl.pl
Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Pracownik socjalny w ramach procedury Niebieskie Karty:
- diagnozuje sytuację i potrzeby osoby, co do której istnieje podejrzenie że jest dotknięta przemocą domową,
- udziela kompleksowych informacji o możliwościach uzyskania pomocy psychologicznej, prawnej, socjalnej, pedagogicznej , formach pomocy dzieciom,
- organizuje dostęp do pomocy medycznej,
- zapewnia osobie co do której istnieje podejrzenie że jest dotknięta przemocą domową w zależności od potrzeb schronienie w całodobowej placówce świadczącej pomoc ( w szczególności w specjalistycznym ośrodku wsparcia dla osób doznających przemocy domowej),
- świadczy pracę socjalną na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich środowisku społecznym.
Ośrodek oferuje pomoc psychologiczną. Specjaliści przyjmują w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej w Niedrzwicy Dużej ul. Kraśnicka 51 (zapisy pod nr tel. 81 5175069).
3. Gminna Komisja ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Niedrzwicy Dużej, tel. 81 517-50-69.
Komisja prowadzi działania w ramach procedury Niebieskie Karty, podejrzanymi o nadużywanie alkoholu w zakresie :
- prowadzenia działań informacyjno-edukacyjnych,
- diagnozy sytuacji rodzin pod kontem nadużywania alkoholu,
- prowadzenia rozmów motywujących do podjęcia leczenia odwykowego celem ograniczenia szkód związanych z nadużywaniem alkoholu,
-prowadzenia działań wobec członków rodzin w których występuje problem nadużywania alkoholu,
- kierowania do specjalistów i punktów konsultacyjnych,
- kierowania wniosków do Sądów celem skierowania na leczenie odwykowe.
Komisja prowadzi punkt konsultacyjny dla osób uzależnionych, współuzależnionych i członków ich rodzin.
Terapeuci przyjmują w Punkcie Konsultacyjny w Niedrzwicy Kościelnej ul. Kwiatowa i Punkcie Konsultacyjnym Niedrzwicy Dużej ul. Kraśnicka 51 (zapisy pod nr tel. 81 5175069).
4. Komisariat Policji w Bełżycach ul. Lubelska 82, 24-200 Bełżyce tel. do dyżurnego (81) 812-63-10
Funkcjonariusz policji w ramach procedury Niebieskiej Karty
- podejmuje niezbędne czynności zapewniające ochronę życia , zdrowia i mienia osób co do której istnieje podejrzenie że jest dotknięta przemocą domową,
- udziela niezbędnej pomocy w tym pierwszej pomocy,
- organizuje niezwłocznie dostęp do pomocy medycznej,
- prowadzi rozmowy interwencyjne z osobami wobec których istnieje podejrzenie że są dotknięte przemocą domową oraz osobami wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc domową,
- systematycznie sprawdza stan bezpieczeństwa osoby dotkniętej przemocą domową,
- wszczyna i prowadzi postępowanie przygotowawcze w stosunku do osób wobec których istnieje podejrzenie że stosują przemoc domową.
5. Prokuratura Rejonowa w Kraśniku ul. Lubelska 81, 23-200 Kraśnik tel. 81 884-36-81.
6. Sąd Rejonowy w Kraśniku ul. Lubelska 81, 23-200 Kraśnik tel. 81 82-52-001(do 03).
7. Ośrodek Terapii Uzależnień w Kraśniku Fabrycznym ul. Fabryczna 6, 23-210 Kraśnik tel. (81) 884-53-18 w programie konsultacje indywidualne i grupowe.
8.Ośrodek Leczenia Uzależnień w Lublinie ul. Mieczysława Karłowicza 1, Lublin tel. (81) 532-29-79 Ośrodek prowadzi działalnośći medyczno-terapeutycznej w stosunku do osób z problemem uzależnienia i ich rodzin oraz działalności profilaktycznej w zakresie rozwiązywania problemów uzależnień pacjentów.
9. Katolickie Stowarzyszenie Pomocy Osobom Potrzebującym "AGAPE" ul.Bernardyńska 5, 20-109 Lublin (81) 534-38-87.
Filia - Kraśnik ul. Oboźna 2, 23-200 Kraśnik tel. 782 515 474; 81 534 38 87.
Program punktów konsultacyjno-informacyjnych, w ramach których świadczona jest pomoc terapeutyczno - psychologiczna, prawna i duszpasterska.
10. Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla Osób Doznających Przemocy Domowej w Lublinie ul. G. Chmielewskiego 9, 20-620 Lublin.
Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla Osób Doznających Przemocy Domowej jest placówką całodobową, dysponującą 25 miejscami noclegowymi dla osób dotkniętych przemocą (bez skierowania i bez względu na dochód). Oferuje bezpłatną, kompleksową pomoc schroniskową, terapeutyczną, pedagogiczną, socjalną, duszpasterską, medyczną i prawną.
Ośrodek jest placówką interwencyjną, oferującą pobyt stacjonarny do 3 miesięcy. Zatrudnia wykwalifikowany personel – psychologów, pedagoga, terapeutów, pracownika socjalnego, pielęgniarkę i prawnika.
Ponadto pomoc możesz otrzymać w każdej placówce oświatowej, ośrodkach zdrowia oraz organizacjach pozarządowych zajmują się zjawiskiem przemocy w rodzinie.
